Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đồng thời là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam chỉ sau Hoa Kỳ. Với quy mô dân số hơn 1,4 tỷ người, nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao cùng hàng loạt hiệp định thương mại tự do đang có hiệu lực, Trung Quốc tiếp tục là thị trường đầy tiềm năng cho doanh nghiệp Việt Nam.
Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam và Tổng cục Hải quan, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Trung Quốc liên tục tăng trưởng trong nhiều năm và đã vượt mốc 200 tỷ USD.
Vậy đâu là những lợi thế giúp doanh nghiệp Việt Nam có nhiều cơ hội tại thị trường này?
Được hưởng ưu đãi thuế quan từ Hiệp định ACFTA
Hiệp định ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) là một trong những FTA đầu tiên giữa ASEAN và Trung Quốc.
Theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Trung Quốc (Agreement on Trade in Goods of the Framework Agreement on Comprehensive Economic Cooperation between ASEAN and China), hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ và được cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O Form E) sẽ được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt khi vào thị trường Trung Quốc.
Căn cứ pháp lý:
- Hiệp định ACFTA.
- Chương về Quy tắc xuất xứ (Rules of Origin).
- Các Nghị định của Chính phủ Việt Nam ban hành Biểu thuế ưu đãi đặc biệt - ACFTA theo từng giai đoạn.
Nhờ chính sách này, nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam có thể giảm đáng kể chi phí thuế, từ đó nâng cao sức cạnh tranh về giá và gia tăng khả năng tiếp cận khách hàng tại Trung Quốc.
Hưởng ưu đãi từ Hiệp định RCEP
Ngoài ACFTA, doanh nghiệp Việt Nam còn được hưởng lợi từ Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) - hiệp định thương mại tự do lớn nhất thế giới, có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 01/01/2022.
RCEP không chỉ tập trung vào việc cắt giảm thuế quan mà còn hướng đến việc hài hòa các quy định giữa các quốc gia thành viên, giúp doanh nghiệp giảm bớt chi phí và thời gian thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu.
Theo các quy định tại:
- Chương 2 – Trade in Goods (Thương mại hàng hóa);
- Chương 3 – Rules of Origin (Quy tắc xuất xứ);
- Chương 4 – Customs Procedures and Trade Facilitation (Thủ tục hải quan và tạo thuận lợi thương mại),
Doanh nghiệp sẽ được hưởng nhiều lợi ích như đơn giản hóa thủ tục hải quan, thuận lợi hơn trong việc chứng minh xuất xứ hàng hóa và tối ưu thuế nhập khẩu.
Việc có thể lựa chọn áp dụng ACFTA hoặc RCEP tùy từng lô hàng cũng giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xây dựng phương án xuất khẩu hiệu quả.
Lợi thế về vị trí địa lý giúp tối ưu chi phí logistics
So với nhiều quốc gia khác, Việt Nam có lợi thế đặc biệt khi sở hữu hơn 1.400 km đường biên giới đất liền với Trung Quốc. Điều này giúp thời gian vận chuyển được rút ngắn đáng kể, đồng thời giảm chi phí logistics và tăng tính linh hoạt trong hoạt động giao nhận.
Doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiều phương thức vận chuyển phù hợp như:
- Đường bộ qua các cửa khẩu quốc tế.
- Đường biển từ các cảng lớn.
- Đường sắt liên vận quốc tế.
- Đường hàng không đối với hàng hóa cần giao nhanh.
Bên cạnh đó, nhiều cửa khẩu trọng điểm như Hữu Nghị, Tân Thanh, Kim Thành và Móng Cái đang được đầu tư theo hướng hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và thông quan. Điều này góp phần giảm ùn tắc, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.
Nhu cầu nhập khẩu nông sản Việt Nam
Trong những năm gần đây, Trung Quốc liên tục mở rộng danh mục hàng hóa được phép nhập khẩu chính ngạch từ Việt Nam, đặc biệt là nhóm nông sản, thủy sản và thực phẩm.
Thông qua các Nghị định thư về kiểm dịch thực vật và kiểm dịch động thực vật được ký kết giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), ngày càng nhiều sản phẩm của Việt Nam được phép xuất khẩu chính thức vào thị trường này.
Tiêu biểu có các mặt hàng như:
- Sầu riêng.
- Chuối.
- Thanh long.
- Xoài.
- Mít.
- Chanh leo.
- Dừa.
- Thủy sản.
- Cao su.
- Gỗ và sản phẩm gỗ.
Việc xuất khẩu chính ngạch giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro trong giao dịch, nâng cao uy tín với đối tác và mở rộng cơ hội hợp tác lâu dài.
Chính sách nhập khẩu của Trung Quốc
Trung Quốc đang chuyển mạnh từ hình thức giao thương tiểu ngạch sang xuất nhập khẩu chính ngạch với hệ thống quản lý ngày càng minh bạch và chuyên nghiệp.
Theo:
- Lệnh số 248 của GACC về đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài;
- Lệnh số 249 của GACC về quản lý an toàn thực phẩm xuất nhập khẩu,
Doanh nghiệp cần đáp ứng các yêu cầu về đăng ký, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng trước khi đưa hàng vào thị trường Trung Quốc.
Mặc dù các yêu cầu kỹ thuật được siết chặt hơn, nhưng đổi lại doanh nghiệp có cơ hội xây dựng chuỗi cung ứng ổn định, ký kết hợp đồng dài hạn và giảm thiểu rủi ro trong quá trình xuất khẩu.
Quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam - Trung Quốc ngày càng được mở rộng
Quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc không chỉ dừng lại ở hoạt động mua bán hàng hóa mà còn được mở rộng trên nhiều lĩnh vực như đầu tư, logistics, hải quan và phát triển chuỗi cung ứng.
Hiện nay, hai quốc gia đã thiết lập Quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy hợp tác kinh tế trong dài hạn.
Ngoài những khuôn khổ hợp tác này, hai bên còn triển khai nhiều cơ chế phối hợp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, bao gồm:
- Ủy ban Hợp tác kinh tế thương mại Việt Nam - Trung Quốc.
- Các Biên bản ghi nhớ (MOU) về thương mại nông sản.
- Cơ chế phối hợp giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Thương mại Trung Quốc.
- Hoạt động trao đổi thường xuyên giữa cơ quan Hải quan hai nước nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình thông quan.
Những cơ chế hợp tác này góp phần tạo môi trường kinh doanh ổn định, giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng hoạt động xuất khẩu sang Trung Quốc.
Người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng hàng Việt Nam
Chất lượng sản phẩm Việt Nam đang được người tiêu dùng Trung Quốc đánh giá ngày càng cao, đặc biệt đối với các mặt hàng nông sản, thực phẩm và thủy sản.
Không chỉ có lợi thế về chất lượng, nhiều sản phẩm của Việt Nam còn đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh, an toàn và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Một số nhóm hàng có nhiều tiềm năng gồm:
- Trái cây nhiệt đới.
- Thủy sản.
- Cà phê.
- Hạt điều.
- Hồ tiêu.
- Gỗ và sản phẩm gỗ.
- Thực phẩm chế biến.
Đây là cơ hội để doanh nghiệp xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường bền vững thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá.
Thương mại điện tử xuyên biên giới mở ra nhiều cơ hội mới
Trung Quốc là một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về thương mại điện tử và thanh toán số. Điều này tạo thêm nhiều kênh tiếp cận khách hàng cho doanh nghiệp Việt Nam.
Bên cạnh hình thức xuất khẩu truyền thống, doanh nghiệp có thể đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới để tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.
Xu hướng này giúp doanh nghiệp:
- Mở rộng thị trường với chi phí thấp hơn.
- Tăng khả năng quảng bá thương hiệu.
- Giảm sự phụ thuộc vào các nhà nhập khẩu trung gian.
- Tiếp cận nhanh hơn với xu hướng tiêu dùng của thị trường Trung Quốc.
Quy mô thị trường lớn mang đến dư địa tăng trưởng dài hạn
Với hơn 1,4 tỷ dân cùng tầng lớp trung lưu không ngừng gia tăng, Trung Quốc vẫn là một trong những thị trường tiêu dùng lớn với thế giới.
Nhu cầu nhập khẩu ngày càng tăng đối với các sản phẩm chất lượng cao, an toàn và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng đã mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam.
Đặc biệt, các nhóm hàng như nông sản, thực phẩm chế biến, thủy sản, đồ gỗ, nguyên liệu sản xuất và hàng tiêu dùng vẫn còn nhiều dư địa phát triển trong những năm tới.
Đây chính là nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam xây dựng chiến lược xuất khẩu dài hạn thay vì chỉ tập trung vào các đơn hàng ngắn hạn.
------------------------
DNL SHIPPING CORP.
Address: 4/2 street 44, Quarter 3, Phuoc Long ward, Ho Chi Minh city
Telephone: 028 2201 5789 - Hotline: 0901 395 800
Web: Dnlshipping.vn
Email: info@dnlshipping.vn
