Thuế bình quân giảm – Việt Nam còn 16%: Cơ hội ngắn hạn nhưng rủi ro dài hạn
Sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, toàn bộ thuế nhập khẩu dựa trên Đạo luật IEEPA đã bị dừng thi hành. Thay vào đó, từ 0h01 ngày 24/2 (giờ Mỹ), Mỹ bắt đầu thu thuế bổ sung 10% trên hầu hết hàng nhập khẩu. Đây là mức thuế theo Điều 122 - Đạo luật Thương mại 1974, có hiệu lực tối đa 150 ngày.
DNL SHIPPING tổng hợp và phân tích cụ thể dưới đây:
Tình hình hiện tại - Thuế 10% đã có hiệu lực – Có thể nâng lên 15%
Theo NBC News: Nhà Trắng xác nhận thuế sẽ nâng lên 15% sau khi Tổng thống ký sắc lệnh tiếp theo, nhưng chưa có thời điểm chính thức.
Việc chuyển từ IEEPA sang Section 122 cho thấy Mỹ đang tìm một cơ sở pháp lý ổn định hơn để duy trì công cụ thuế quan.
Theo CBP, mức thuế bổ sung 10% được áp trên hầu hết hàng nhập khẩu, ngoại trừ các nhóm miễn trừ như:
- Khoáng sản quan trọng
- Kim loại quý
- Năng lượng
- Dược phẩm
- Một số mặt hàng điện tử, hàng không
- Hàng đang chịu thuế theo Điều 232 (Thép - Nhôm - Ô tô)
Đáng chú ý, mức thuế này được cộng thêm vào:
- Thuế 301
- Thuế MFN/HTS hiện hành
Theo NBC News, Nhà Trắng xác nhận thuế có thể nâng lên 15% sau khi Tổng thống ký sắc lệnh tiếp theo, tuy nhiên hiện chưa có thời điểm chính thức và chưa được đăng trên Federal Register.
Thuế bình quân vào Mỹ giảm đáng kể
Việc dừng IEEPA khiến mặt bằng thuế nhập khẩu trung bình vào Mỹ thay đổi mạnh.
Theo Global Trade Alert, thuế hiệu dụng trung bình vào Mỹ:
- Trước phán quyết: 15,3%
- Sau khi gỡ IEEPA + áp 10% theo Section 122: 11,6%
- Nếu nâng lên 15%: tăng nhẹ nhưng vẫn thấp hơn giai đoạn áp IEEPA
Điều này cho thấy việc chuyển cơ chế thuế giúp “hạ nhiệt” mặt bằng thuế chung.
Việt Nam giảm từ 21,6% xuống 16%
Khoảng 90 quốc gia hưởng lợi - Trung Quốc, Brazil, Ấn Độ giảm thuế mạnh
Theo dữ liệu từ Global Trade Alert:
- Việt Nam: 21,6% → 16%
- Brazil: 26,3% → 10,8%
- Trung Quốc: 36,8% → 26,9%
- Ấn Độ: 22,3% → 13,8%
Nguyên nhân chính là các mức thuế IEEPA cao trước đó bị dỡ bỏ và thay bằng mức cố định 10%.
Chỉ 10 nước bị tăng thuế nhẹ (0,01 - 0,07 điểm %) như Australia, Bỉ , Bồ Đào Nha.
→ Hàng Việt Nam có lợi thế cạnh tranh tốt hơn so với giai đoạn trước, nhưng mức 16% vẫn là mức thuế tương đối cao nếu so với mặt bằng thương mại tự do.
Tác động đến các thỏa thuận thương mại song phương
Rất phức tạp. Nhiều thỏa thuận song phương Mỹ đã ký từ 2025 dựa trên: IEEPA, Điều 232, Cam kết mua hàng / đầu tư
Khi IEEPA bị Tòa tối cao hủy, các điều khoản dựa trên đạo luật này mất hiệu lực pháp lý, ví dụ: Mức sàn thuế Thụy Sĩ; Giảm thuế cho Ấn Độ từ 25% → 18%
Muốn duy trì các điều khoản này, Washington phải tái đàm phán theo Section 122 hoặc xây dựng khung pháp lý mới.
Theo Reuters, Liên minh châu Âu (EU) đã hoãn bỏ phiếu thỏa thuận thương mại Mỹ – EU để chờ Washington làm rõ cơ sở pháp lý mới.
→ Thương mại quốc tế có thể bước vào vòng điều chỉnh và đàm phán lại, tạo ra sự bất định trong trung hạn.
Rủi ro điều tra thương mại có thể gia tăng
Mặc dù thuế bình quân giảm, chính quyền Mỹ đang tăng cường sử dụng các công cụ pháp lý khác.
Theo các nguồn tin từ Reuters và NBC News, Mỹ đang xem xét:
- Mở rộng điều tra theo Điều 232 (robot, turbine gió, drone, dược phẩm…)
- Mở thêm nhiều Điều tra 301 (thương mại cố, công nghệ, thuế dịch vụ số..)
- Đàm phán lại hàng loạt thỏa thuận thương mại song phương vì cơ sở pháp lý cũ (IEEFA) đã mất hiệu lực
-> Chính sách thuế Mỹ vẫn biến động và có thể quay lại mức rất cao sau 150 ngày
Tác động với doanh nghiệp Việt Nam
Thuế bình quân giảm từ 21,6%-> 16% (Theo dữ lieuj Global Trade Alert)
Nhưng chỉ là giảm tạm thời trong giai đoạn chuyển đổi 150 ngày
Nguy cơ điều tra 301 tăng tong các lĩnh vực:
Các ngành Việt Nam có nguy cơ cao:
- Điện tử – linh kiện
- Gỗ – nội thất
- Pin – năng lượng
- Dệt may – da giày
Giá và lead - time nhập khẩu vaò Mỹ vẫn chịu ảnh hưởng do thuế 10 - 15% bổ sung
Kết luận mục 5:
→ Rủi ro không nằm ở mức 10% hiện tại, mà ở khả năng Mỹ mở thêm các cuộc điều tra chuyên ngành trong thời gian tới.
Góc nhìn từ DNL SHIPPING
150 ngày tới là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng.
Doanh nghiệp có thể:
- Tận dụng thuế giảm tương đối để đẩy mạnh đơn hàng
- Rà soát lại cấu trúc giá FOB/CIF
- Tăng tốc giao hàng trước khi có thay đổi mới
Nhưng đồng thời cần:
- Kiểm tra kỹ mã HS va mức thuế mới sau 24/2
- Củng cố hồ sơ chứng minh xuất xứ
- Theo dõi khả năng nâng thuế lên 15%
- Chuẩn bị phương án nếu Mỹ mở rộng điều tra 301
KẾT LUẬN
- Theo dữ liệu từ Global Trade Alert, thuế bình quân với Việt Nam giảm từ 21,6% xuống 16% là một tín hiệu tích cực.
- Tuy nhiên, theo phân tích từ NBC News và Reuters, chính sách thuế Mỹ vẫn đang trong giai đoạn tái cấu trúc và có thể thay đổi mạnh sau 150 ngày.
- Vì vậy, doanh nghiệp xuất khẩu nên coi đây là cơ hội chiến thuật ngắn hạn, không phải lợi thế dài hạn.
------------------------
DNL SHIPPING CORP.
Address: 4/2 street 44, Phuoc Long ward, Ho Chi Minh city
Telephone: 028 2201 5789
Web: Dnlshipping.vn
Email: info@dnlshipping.vn
