Trong hoạt động xuất nhập khẩu tại Việt Nam, hàng gia công là một trong những loại hình phổ biến, đặc biệt đối với doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu trong các lĩnh vực như may mặc, giày dép, điện tử, nội thất, cơ khí và bao bì.
Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp mới bắt đầu vẫn thường đặt câu hỏi:
- Thủ tục hải quan hàng gia công gồm những gì?
- Có khó thực hiện không?
- Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ gì?
- Quy trình quản lý nguyên phụ liệu ra sao?
- Có bị kiểm tra quyết toán không?
Trên thực tế, thủ tục hải quan hàng gia công không quá phức tạp nếu doanh nghiệp hiểu đúng quy định và quản lý tốt hồ sơ, nguyên vật liệu. Tuy nhiên, đây là loại hình có tính quản lý chặt chẽ từ cơ quan Hải quan nên cần thực hiện đúng ngay từ đầu để tránh phát sinh truy thu thuế hoặc xử phạt.
Hàng Gia Công Là Gì?
Theo quy định pháp luật về hải quan và thương mại, gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài là hoạt động bên đặt gia công cung cấp toàn bộ hoặc một phần nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị; bên nhận gia công tại Việt Nam thực hiện sản xuất theo yêu cầu và sau đó xuất trả sản phẩm ra nước ngoài.
Hiểu đơn giản:
- Doanh nghiệp nước ngoài đặt hàng
- Doanh nghiệp Việt Nam nhận sản xuất
- Nguyên liệu có thể nhập khẩu từ nước ngoài
- Thành phẩm sau gia công sẽ xuất khẩu
Ví dụ:
- Công ty Hàn Quốc gửi vải vào Việt Nam để may quần áo xuất khẩu
- Doanh nghiệp Việt Nam nhập linh kiện điện tử để lắp ráp rồi xuất trả
Căn Cứ Pháp Lý Liên Quan Đến Hàng Gia Công
Doanh nghiệp cần lưu ý một số văn bản quan trọng:
- Luật Hải quan 2014
- Nghị định 08/2015/NĐ-CP
- Nghị định 59/2018/NĐ-CP
- Thông tư 38/2015/TT-BTC
- Thông tư 39/2018/TT-BTC
- Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
- Các quy định liên quan đến quản lý nguyên phụ liệu và báo cáo quyết toán
Hàng Gia Công Có Những Loại Hình Hải Quan Nào?
Hiện nay, một số mã loại hình phổ biến gồm:
| Mã loại hình | Nội dung |
|---|---|
| E21 | Nhập nguyên liệu để gia công cho thương nhân nước ngoài |
| E52 | Xuất sản phẩm gia công |
| E54 | Xuất nguyên liệu gia công |
| E42 | Chuyển nguyên liệu từ hợp đồng này sang hợp đồng khác |
| E62 | Xuất trả máy móc thuê mượn |
Tùy từng trường hợp thực tế, doanh nghiệp sẽ áp dụng loại hình phù hợp.
Hồ Sơ Hải Quan Hàng Gia Công Gồm Những Gì?
Hồ sơ nhập khẩu nguyên liệu gia công
Khi nhập nguyên phụ liệu phục vụ gia công, doanh nghiệp cần chuẩn bị:
Bộ chứng từ cơ bản:
- Hợp đồng gia công
- Commercial Invoice
- Packing List
- Bill of Lading/AWB
- Tờ khai hải quan nhập khẩu
- Định mức sản xuất (khi cơ quan Hải quan yêu cầu)
- Giấy phép nhập khẩu (nếu hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành)
- Chứng từ vận tải liên quan
Hồ sơ xuất khẩu sản phẩm gia công
Khi xuất trả hàng cho đối tác nước ngoài:
- Hợp đồng gia công
- Invoice xuất khẩu
- Packing List
- Tờ khai xuất khẩu
- Booking/Bill vận chuyển
- Chứng từ liên quan đến nguyên liệu sử dụng
- Các chứng nhận chuyên ngành nếu có
Quy Trình Thủ Tục Hải Quan Hàng Gia Công
Bước 1: Ký hợp đồng gia công
Doanh nghiệp Việt Nam và đối tác nước ngoài ký hợp đồng gia công với các nội dung:
- Tên hàng
- Số lượng
- Định mức tiêu hao
- Quy cách sản phẩm
- Trách nhiệm cung cấp nguyên liệu
- Phương thức giao nhận
Đây là cơ sở quan trọng để Hải quan quản lý toàn bộ quá trình gia công.
Bước 2: Khai báo hợp đồng gia công
Hiện nay doanh nghiệp thực hiện khai báo điện tử trên hệ thống VNACCS.
Thông tin cần khai báo:
- Hợp đồng gia công
- Danh mục nguyên phụ liệu
- Danh mục sản phẩm
- Định mức
- Máy móc thiết bị thuê mượn (nếu có)
Bước 3: Làm thủ tục nhập khẩu nguyên liệu
Sau khi hàng về:
- Khai tờ khai hải quan
- Truyền dữ liệu điện tử
- Phân luồng tờ khai
- Kiểm tra hồ sơ/hàng hóa nếu có
- Thông quan hàng
Doanh nghiệp cần quản lý riêng nguyên liệu nhập khẩu theo từng hợp đồng gia công.
Bước 4: Sản xuất và quản lý tồn kho
Trong quá trình sản xuất, doanh nghiệp phải theo dõi:
- Lượng nguyên liệu nhập
- Lượng đưa vào sản xuất
- Tỷ lệ hao hụt
- Phế liệu, phế phẩm
- Thành phẩm xuất khẩu
- Tồn kho cuối kỳ
Đây là phần rất quan trọng vì liên quan trực tiếp đến quyết toán Hải quan.
Bước 5: Xuất khẩu sản phẩm gia công
Sau khi hoàn thành sản xuất:
- Doanh nghiệp mở tờ khai xuất khẩu
- Xuất trả hàng cho đối tác nước ngoài
- Hoàn thiện hồ sơ vận chuyển
Nếu xuất đúng theo hợp đồng và quản lý nguyên liệu đầy đủ thì quá trình thông quan thường khá thuận lợi.
Bước 6: Báo cáo quyết toán hàng gia công
Đây là nghĩa vụ bắt buộc.
Doanh nghiệp phải lập báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên vật liệu theo năm tài chính và nộp cho cơ quan Hải quan đúng thời hạn.
Nội dung gồm:
- Nguyên liệu nhập
- Nguyên liệu sử dụng
- Hao hụt
- Thành phẩm xuất khẩu
- Tồn kho
- Phế liệu/phế phẩm
Nếu số liệu chênh lệch hoặc không giải trình được, doanh nghiệp có thể:
- Bị truy thu thuế
- Bị xử phạt hành chính
- Bị kiểm tra sau thông quan
Hàng Gia Công Có Được Miễn Thuế Không?
Theo quy định hiện hành:
Nguyên liệu nhập khẩu để gia công cho thương nhân nước ngoài thường được:
- Miễn thuế nhập khẩu
- Không chịu thuế VAT khâu nhập khẩu trong nhiều trường hợp
Tuy nhiên:
- Sản phẩm phải xuất khẩu đúng quy định
- Doanh nghiệp phải quản lý đầy đủ chứng từ
- Thực hiện báo cáo quyết toán đúng hạn
Nếu sử dụng sai mục đích hoặc tiêu thụ nội địa trái quy định, doanh nghiệp sẽ bị truy thu thuế.
Một Số Lưu Ý Quan Trọng Khi Làm Hàng Gia Công
Quản lý nguyên vật liệu chặt chẽ
Nguyên liệu nhập khẩu phải theo dõi riêng từng hợp đồng, tránh nhầm lẫn với hàng kinh doanh thông thường
Định mức cần hợp lý
Định mức sản xuất phải phản ánh đúng thực tế sản xuất.
Định mức quá thấp hoặc quá cao đều có thể bị Hải quan kiểm tra.
Theo dõi phế liệu – phế phẩm
Doanh nghiệp cần có phương án xử lý:
- Tiêu hủy
- Bán nội địa
- Tái xuất
Theo đúng quy định Hải quan.
Lưu trữ hồ sơ đầy đủ
Nên lưu:
- Hợp đồng
- Tờ khai
- Invoice
- Phiếu xuất nhập kho
- Báo cáo sản xuất
- Chứng từ vận chuyển
Để phục vụ thanh kiểm tra sau này.
Dịch Vụ Hải Quan Hàng Gia Công Tại DNL SHIPPING
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics và thủ tục hải quan, DNL SHIPPING hỗ trợ doanh nghiệp:
- Tư vấn loại hình gia công phù hợp
- Khai báo hải quan điện tử
- Xử lý các vấn đề phát sinh với Hải quan
- Vận chuyển quốc tế và nội địa trọn gói
DNL SHIPPING đồng hành cùng doanh nghiệp tối ưu quy trình xuất nhập khẩu, hạn chế rủi ro và tiết kiệm thời gian thực hiện thủ tục.
Kết Luận
Thủ tục hải quan hàng gia công là loại hình đặc thù có sự quản lý chặt chẽ về nguyên vật liệu, sản xuất và xuất khẩu. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp nắm rõ quy trình và thực hiện đúng quy định thì việc triển khai không quá khó khăn.
Điều quan trọng nhất là:
- Quản lý chứng từ đầy đủ
- Kiểm soát tồn kho chính xác
- Thực hiện báo cáo quyết toán đúng hạn
- Chủ động cập nhật quy định mới từ cơ quan Hải quan
Trong bối cảnh hoạt động gia công xuất khẩu ngày càng phát triển tại Việt Nam, việc hiểu đúng và thực hiện đúng thủ tục hải quan sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.
------------------------
DNL SHIPPING CORP.
Address: 4/2 street 44, Quarter 3, Phuoc Long ward, Ho Chi Minh city
Telephone: 028 2201 5789 - Hotline: 0901 395 800
Web: Dnlshipping.vn
Email: info@dnlshipping.vn










