Xung đột leo thang tại Trung Đông đang tác động trực tiếp đến hai tuyến hàng hải chiến lược: Eo biển Hormuz và Biển Đỏ. Nhiều hãng tàu lớn đã tạm dừng quá cảnh, điều chỉnh mạng lưới vận tải và áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh. Chuỗi cung ứng toàn cầu đứng trước nguy cơ tăng chi phí và kéo dài thời gian vận chuyển.
Dữ liệu AIS cho thấy tàu container (màu nâu) tập trung tại cảng và khu neo đậu ở Vịnh Ả Rập sáng 2/3; không có tàu nào phát tín hiệu tại Eo biển Hormuz (Nguồn: Pole Star Global)
Phản Ứng Từ Các Hãng Tàu Lớn
-
● Hapag-Lloyd: Hãng tàu Đức thông báo vào Chủ nhật rằng họ sẽ áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh bắt đầu từ ngày 2 tháng 3 cho các hàng hóa đi và đến Vịnh Ba Tư. Chi phí đối với các chủ hàng sẽ tăng thêm 1.500 USD/TEU, hoặc 3.500 USD/container đối với container lạnh (reefers) và hàng hóa đặc biệt (một số lô hàng được quản lý theo quy định đặc thù sẽ được miễn trừ).
● MSC: Hãng tàu lớn nhất thế giới cho biết họ đang điều chỉnh các hoạt động mạng lưới trong khu vực vì mục đích an toàn. MSC đã chỉ thị cho tất cả các tàu hiện đang ở trong Vùng Vịnh hoặc đang hướng đến khu vực này: "tiến đến các khu vực trú ẩn an toàn được chỉ định cho đến khi có thông báo mới." Hãng cũng đã tạm thời đình chỉ tất cả các booking hàng hóa cho khu vực này.
● CMA CGM: Hãng vận tải Pháp cũng đang tạm dừng các hoạt động tại Vùng Vịnh. Trong một tuyên bố, hãng cho biết - tương tự như MSC - họ đang điều hướng tất cả các tàu trong khu vực đến các điểm an toàn được chỉ định.
● Maersk: Về phần mình, hãng tàu lớn thứ hai thế giới tuyên bố đình chỉ vô thời hạn các chuyến quá cảnh qua eo biển Hormuz. Hãng khẳng định trong tuyên bố vào Chủ nhật: "Sự an toàn của thủy thủ đoàn, tàu thuyền và hàng hóa của khách hàng vẫn là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Chúng tôi đang đình chỉ tất cả các chuyến tàu đi qua Eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới."
- Góc nhìn khách quan:
Việc áp dụng phụ phí và tạm dừng tuyến là biện pháp quản trị rủi ro phổ biến trong bối cảnh bất ổn an ninh. Tuy nhiên, quyết định này có thể thay đổi nhanh tùy theo diễn biến thực tế và khuyến cáo từ cơ quan hàng hải quốc tế.
Gián Đoạn Hoạt Động Cảng Biển
- Jebel Ali (UAE): Từng tạm đóng cửa do sự cố an ninh, hiện đã khôi phục hoạt động.
- Bahrain: Cảng biển và thay đổi thuyền viên bị gián đoạn do lo ngại an ninh và hạn chế không phận.
- Duqm (Oman): Tạm dừng khai thác sau sự cố drone, chưa ghi nhận thiệt hại lớn.
Góc nhìn khách quan:
Phần lớn cảng vẫn nỗ lực duy trì hoạt động ở mức tối thiểu để tránh đứt gãy hoàn toàn chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, nguy cơ chậm trễ và ùn tắc cục bộ là khó tránh khỏi nếu căng thẳng kéo dài.
Tuyến Mũi Hảo Vọng Quay Trở Lại
Khi Hormuz và Biển Đỏ tiềm ẩn rủi ro cao, nhiều hãng tàu chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi) thay vì Kênh đào Suez. Điều này làm:
- Tăng thời gian hành trình thêm 10–15 ngày
- Tăng tiêu hao nhiên liệu
- Hấp thụ lượng tàu dư thừa trên thị trường
Góc nhìn khách quan:
Việc định tuyến lại có thể hỗ trợ giá cước phục hồi trong ngắn hạn do giảm công suất khả dụng. Tuy nhiên, chi phí logistics tăng sẽ tạo áp lực lên nhà xuất nhập khẩu và người tiêu dùng cuối cùng.
Tác Động Thị Trường & Giá Cước
- Phụ phí rủi ro chiến tranh đang gia tăng.
- Bảo hiểm hàng hải khu vực Vùng Vịnh có xu hướng tăng phí.
- Cổ phiếu một số hãng tàu ghi nhận biến động tích cực do kỳ vọng cải thiện lợi nhuận khi tuyến đường kéo dài.
Góc nhìn khách quan:
Dù giá cước có thể tăng trong ngắn hạn, xu hướng dài hạn còn phụ thuộc vào mức độ leo thang xung đột và khả năng đạt được giải pháp ngoại giao. Thị trường vận tải biển vốn biến động mạnh và chịu tác động đa chiều từ địa chính trị, năng lượng và cung – cầu container.
Nhận Định Chung
Hiện chưa có tuyên bố đóng cửa chính thức theo luật hàng hải quốc tế đối với eo biển Hormuz hay Biển Đỏ. Tuy nhiên, các yếu tố rủi ro thực tế đã khiến doanh nghiệp vận tải chủ động điều chỉnh kế hoạch khai thác.
Trong bối cảnh này, doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần:
- Theo dõi sát thông báo từ hãng tàu và bảo hiểm
- Chủ động tính toán lại lead time giao hàng
- Cập nhật chi phí phát sinh trong hợp đồng
------------------------
DNL SHIPPING CORP.
Address: 4/2 street 44, Phuoc Long ward, Ho Chi Minh city
Telephone: 028 2201 5789
Web: Dnlshipping.vn
Email: info@dnlshipping.vn
